Konferencja w Brukseli: Towards a Fair Green Transition – Harnessing Research & Innovation for Social Impact

W miarę jak Europa zmierza w kierunku neutralności klimatycznej, transformacja ekologiczna musi być czymś więcej niż tylko przedsięwzięciem technologicznym — musi być sprawiedliwa, inkluzywna i społecznie odporna. Konferencja ta przedstawi, w jaki sposób badania naukowe i innowacje (R&I), zwłaszcza z zakresu nauk społecznych i humanistycznych, mogą wspierać przemiany społeczne i kształtować polityki ograniczające nierówności oraz wzmacniające długoterminową odporność społeczną. Dzięki panelom eksperckim, debacie naukowej i dialogowi partycypacyjnemu, wydarzenie podkreśli rolę R&I w łączeniu celów środowiskowych ze sprawiedliwością społeczną.
Konferencja odbędzie się 17 czerwca 2025 r., w godzinach 11:00–17:00, w Biurze NCBR w Brukseli.

Uzasadnienie konferencji

Sprawiedliwa transformacja ekologiczna, zgodnie z definicją Unii Europejskiej, to przełomowy proces przejścia do gospodarki neutralnej klimatycznie, która jest jednocześnie sprawiedliwa społecznie i włączająca. To podejście gwarantuje, że żadna osoba ani region nie zostaną pominięte, zgodnie z założeniami Europejskiego Zielonego Ładu i Europejskiego filaru praw socjalnych.

Celem jest połączenie zrównoważonego rozwoju środowiskowego z równością społeczną poprzez wspieranie grup wrażliwych, promowanie wysokiej jakości zatrudnienia i sprzyjanie inkluzywnemu wzrostowi gospodarczemu.

Jednocześnie społeczeństwa w Europie i poza nią doświadczają głębokich przemian społecznych, napędzanych przez złożoną grę sił globalnych i regionalnych, takich jak zmiany klimatu, cyfryzacja, zmiany demograficzne czy niepewność gospodarcza. Wyzwania te wskazują na pilną potrzebę budowy odpornych społeczeństw — zdolnych do adaptacji, przetrwania kryzysów oraz utrzymania spójności społecznej, włączenia i sprawiedliwości. W tym kontekście badania i innowacje muszą sprostać wyzwaniu. Nadzwyczajne czasy wymagają nadzwyczajnych działań — nie tylko w zakresie przełomowych technologii, ale także pogłębionej wiedzy społecznej i użytecznych analiz dla polityk publicznych. R&I odgrywają kluczową rolę w kierowaniu przemianami społecznymi, wzmacnianiu odporności i realizacji wizji sprawiedliwej, zrównoważonej przyszłości dla wszystkich.

Rejestracja na konferencję dostępna TUTAJ

Cele konferencji

Konferencja, zorganizowana w synergii z Europejskim Partnerstwem in spe na rzecz Transformacji Społecznej i Odporności (STR) w ramach programu Horyzont Europa, podkreśli, w jaki sposób badania i innowacje mogą:

– wspierać sprawiedliwą i sprzyjającą włączeniu społecznemu politykę zielonej transformacji

– zwiększyć odporność społeczną i konkurencyjność Europy

– promować spójność społeczną, zmniejszać nierówności i wspierać zrównoważony wzrost gospodarczy.

Poprzez panele eksperckie, debaty naukowe i dialog partycypacyjny, wydarzenie to przyczyni się do kształtowania strategii, które zapewnią, że zielona transformacja przyniesie wymierne korzyści wszystkim Europejczykom, zwłaszcza w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Sesje konferencji

11:10 – 12:00 | Sesja I: Ramy dla Zielonej Przyszłości – sprawiedliwa transformacja zaczyna się od SSH

Panel otwierający podkreśli kluczowe znaczenie integracji nauk społecznych i humanistycznych (SSH) w badaniach i innowacjach (R&I), aby skutecznie odpowiadać na najważniejsze wyzwania społeczne Europy. W kontekście transformacji ekologicznej zostaną omówione spostrzeżenia SSH dotyczące sprawiedliwości społecznej, zmiany zachowań i inkluzywnego zarządzania – jako niezbędne elementy sprawiedliwej i skutecznej polityki klimatycznej.

Panel ten nada intelektualny ton całemu wydarzeniu, podkreślając znaczenie SSH w projektowaniu sprawiedliwych, inkluzywnych i skutecznych ścieżek zielonej transformacji – stanowiąc podstawę do dalszego dialogu międzysektorowego podczas konferencji.

12:00 – 13:00 | Sesja II: Zrozumienie złożoności zielonej transformacji – wzmacnianie zmiany

Druga sesja konferencji postawi badania i innowacje w centrum odpowiedzi na zmieniające się wyzwania społeczne. W miarę jak Europa zmierza ku neutralności klimatycznej, staje się jasne, że proces ten wymaga czegoś więcej niż tylko rozwoju technologii odnawialnych czy infrastruktury cyfrowej – wymaga sprawiedliwego i inkluzywnego podejścia, które redukuje nierówności, wzmacnia odporność i wspiera spójność społeczną.

Z udziałem czołowych badaczy z Europy, sesja ukaże wieloaspektowy charakter transformacji ekologicznej i jej powiązania z głębokimi zmianami społecznymi. Poruszone zostaną m.in. kwestie równości społecznej, transformacji rynku pracy, wyzwań edukacyjnych oraz zaangażowania obywateli. Przedstawione zostaną kluczowe perspektywy dotyczące zarówno zagrożeń, jak i szans towarzyszących transformacji oraz ścieżki, dzięki którym proces ten będzie służył nie tylko zrównoważeniu środowiskowemu, ale również sprawiedliwości społecznej, stabilności demokratycznej i odporności społecznej w dłuższej perspektywie.

14:15 – 15:30 | Sesja III: Wyrównywanie strategii – przekładanie polityk UE na działania krajowe poprzez Partnerstwa HE

Trzecia sesja poświęcona będzie temu, jak krajowe i regionalne polityki mogą skutecznie dostosować się do strategii unijnych, aby wspierać sprawiedliwą, inkluzywną i zrównoważoną zieloną transformację. Dzięki przykładom udanych inicjatyw politycznych, uczestnicy poznają kluczowe elementy nie tylko projektowania, ale także wdrażania skutecznych ram polityki publicznej.

Szczególny nacisk zostanie położony na rolę Partnerstw Europejskich – strategicznych inicjatyw w ramach programu Horyzont Europa, które łączą Komisję Europejską, rządy narodowe, instytucje publiczne, organizacje pozarządowe i sektor prywatny, aby wspólnie stawiać czoła wyzwaniom takim jak zmiany klimatu, utrata bioróżnorodności czy transformacja cyfrowa. W sesji zaprezentowane zostanie także spojrzenie w przyszłość na powstające Europejskie Partnerstwo na rzecz Transformacji Społecznych i Odporności (STR) w ramach programu Horyzont Europa – strategiczną inicjatywę mobilizującą badania oparte na SSH na rzecz spójności i gotowości społecznej Europy.

Panel stanie się przestrzenią wymiany dobrych praktyk i doświadczeń w zakresie efektywnego przekładania celów unijnych na działania krajowe i regionalne. Szczególną uwagę poświęci się organizacji krajowych mechanizmów koordynacyjnych – zwłaszcza w krajach Europy Środkowo-Wschodniej – które wspierają i usprawniają ten proces. Sesja ta ma na celu wspomóc bardziej spójne, inkluzywne i efektywne zaangażowanie regionu w realizację polityk ERA.

16:00 – 17:15 | Sesja IV: Nauka, polityka i praktyka dla sprawiedliwej zielonej transformacji – ćwiczenie partycypacyjne
Sesja prowadzona przez Joint Research Centre (JRC)

Ostatnia sesja konferencji przybierze formę dialogu partycypacyjnego, moderowanego przez ekspertów z Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej (JRC) – zespołu łączącego świat nauki i polityki. Celem tej sesji będzie stworzenie przestrzeni do aktywnej wymiany między uczestnikami oraz wspólne poszukiwanie konkretnych dróg do sprawiedliwej i odpornej transformacji społecznej.

Sesja rozpocznie się prezentacją prowadzoną przez JRC na temat kluczowych elementów nauki dla polityki publicznej. Zostaną przedstawione sposoby, w jakie badania oparte na dowodach mogą skutecznie wspierać tworzenie i kształtowanie ram społeczno-gospodarczych. Następnie uczestnicy zostaną zaproszeni do podzielenia się praktycznymi doświadczeniami w zakresie wdrażania polityk związanych z transformacją oraz ich dostosowywania do celów unijnych na poziomie regionalnym i krajowym. Celem tej sesji kończącej wydarzenie będzie zebranie wspólnych refleksji i pomysłów, które mogą posłużyć jako inspiracja dla przyszłych inicjatyw na styku badań, innowacji i polityki.

Pełna agenda konferencji do pobrania: TUTAJ

Organizatorzy

Wydarzenie jest organizowane wspólnie przez biura łącznikowe V4 ds. badań i innowacji z siedzibą w Brukseli: Czeskie Biuro Łącznikowe ds. Edukacji i Badań (CZELO), Słowackie Biuro Łącznikowe ds. Badań i Rozwoju (SLORD), Krajowe Biuro Badań, Rozwoju i Innowacji Węgier (NRDIO), Polską Agencję Kontaktów z Nauką Polskiej Akademii Nauk (PolSCA) oraz we współpracy z Narodowym Centrum Nauki (NCN), koordynatorem Partnerstwa na rzecz Transformacji Społecznych i Odporności.

Uczestnicy

Wydarzenie skierowane jest do szerokiego grona odbiorców, w tym:

• badaczy zajmujących się klimatem, przemianami społecznymi i zarządzaniem,
• pracowników instytucji unijnych i administracji krajowych,
• przedstawicieli partnerstw Horyzontu Europa,
• reprezentantów organizacji pozarządowych oraz think tanków,
• innych interesariuszy zainteresowanych wdrażaniem polityk w ramach ERA i działań w duchu social inclusion.

Podsumowanie konferencji, wygłoszone prezentacje oraz dodatkowe materiały dostępne są TUTAJ