W ubiegłą środę 25 marca 2026 r. w Brukseli odbyło się wydarzenie matchmakingowe CROSSPATHS. Spotkanie zgromadziło przedstawicieli środowiska badań i innowacji zainteresowanych współpracą w ramach klastra 6 programu Horyzont Europa. Program połączył prezentacje dotyczące kontekstu politycznego i programowego z praktycznymi formatami networkingowymi, tworząc przestrzeń do rozmów o przyszłych konsorcjach projektowych. Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski i rezultaty wydarzenia.
W wydarzeniu wzięło udział około 65 osób z całej Europy, m.in. z Estonii, Polski, Portugalii, Holandii, Czech, Francji, Niemiec, Włoch, Słowacji i Serbii. Taka reprezentacja dobrze pokazała zarówno geograficzny zasięg spotkania, jak i różnorodność doświadczeń obecnych w europejskim środowisku badań i innowacji.
Spotkanie zostało zorganizowane przez konsorcjum CROSSPATHS, koordynowane przez InLife – Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN, we współpracy z Biurem PolSCA PAN w Brukseli oraz Estońską Radą ds. Badań Naukowych (ETAG). W organizację włączyli się również partnerzy brukselscy, m.in. CZELO, CNRS, CNR, KOWI i SLORD. Celem wydarzenia było stworzenie praktycznej przestrzeni do nawiązywania partnerstw wokół nadchodzących konkursów klastra 6 programu Horyzont Europa.
W otwarciu wydarzenia dr Tomasz Poprawka, dyrektor Biura PolSCA PAN w Brukseli, powiedział:
„Wspólnie udało nam się stworzyć naprawdę dynamiczne i ambitne wydarzenie, które zgromadziło zróżnicowane grono interesariuszy gotowych do wymiany pomysłów i budowania współpracy wokół konkursów klastra 6 w Programie Pracy 2026–2027 i poza nim”
Wspólna przestrzeń dla współpracy
Program został ułożony tak, by połączyć część strategiczną z praktyczną. Najpierw odbyły się sesje plenarne, które nakreśliły szerszy kontekst polityczny i programowy. Następnie uczestnicy wzięli udział w trzech równoległych sesjach pitchingowych, podczas których prezentowali swoje pomysły projektowe, kompetencje i obszary zainteresowań. Popołudniowa część wydarzenia była poświęcona matchmakingowi: grupowym rozmowom przy stole i wcześniej zaplanowanym spotkaniom bilateralnym. Dzięki temu możliwe było przejście od ogólnych pomysłów do bardziej konkretnych rozmów o współpracy.
Wydarzenie miało jednak znaczenie szersze niż samo kojarzenie partnerów. Pokazało, jak ważna jest międzynarodowa współpraca w odpowiedzi na wyzwania społeczne i środowiskowe, którymi zajmuje się klaster 6 programu Horyzont Europa. W trakcie spotkania wielokrotnie podkreślano, że żaden kraj ani żadna instytucja nie są w stanie samodzielnie odpowiedzieć na te wyzwania. Potrzebne są dobrze połączone sieci współpracy, łączące różne doświadczenia, perspektywy i kompetencje. Różnorodność uczestników nie była więc jedynie tłem wydarzenia, ale jednym z jego realnych atutów.
Istotny był również długofalowy charakter spotkania. CROSSPATHS Matchmaking Event nie został zorganizowany jako jednorazowa okazja do networkingu, lecz jako punkt wyjścia do dalszych kontaktów, dopracowywania pomysłów i rozwijania wspólnych wniosków projektowych. W tym sensie wydarzenie miało być impulsem do budowania trwalszych partnerstw w ramach Europejskiej Przestrzeni Badawczej.
Wśród uczestników znalazło się 9 osób reprezentujących polski sektor badań i innowacji:
• Karolina Błaszczyk, Politechnika Bydgoska
• Magdalena Frąc, Instytut Agrofizyki PAN
• Agnieszka Klembalska, Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy
• Vitaliy Krupin, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
• Karolina Mazur, Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN
• Anna Ogrodowczyk, InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN
• Piotr Oleśkowicz-Popiel, Politechnika Poznańska
• Barbara Sowińska-Świerkosz, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
• Dagmara Złotkowska, InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN
CROSSPATHS jako model: od rozproszenia do synergii
Jednym z ważnych punktów programu była prezentacja projektu CROSSPATHS, przedstawiona przez prof. Mariusza Piskułę (InLife Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN), koordynatora projektu. Pokazała ona, w jaki sposób instytucje z krajów widening mogą stopniowo przechodzić od rozproszonych, lokalnych działań badawczych do silniejszej obecności w europejskich sieciach współpracy.
W prezentacji zwrócono uwagę na problemy, z którymi mierzy się wiele instytucji z tych krajów: ograniczoną widoczność międzynarodową, słabsze powiązania z czołowymi europejskimi ośrodkami i niski udział w konkurencyjnych konsorcjach. CROSSPATHS odpowiada na te wyzwania poprzez budowanie synergii między inwestycjami regionalnymi, na przykład w infrastrukturę finansowaną z funduszy ERDF, a możliwościami oferowanymi przez program Horyzont Europa. Projekt pokazuje przy tym jasno, że widening nie oznacza obniżania ambicji czy standardów. Chodzi raczej o tworzenie warunków, w których istniejący potencjał może pełniej zaistnieć na poziomie europejskim.
W zgodzie z politykami UE: strategiczny kontekst klastra 6
Dużą część programu poświęcono także politycznemu i strategicznemu kontekstowi klastra 6. Marialuisa Dal Poz z Komisji Europejskiej (DG AGRI) przedstawiła założenia polityk unijnych wpływających na kształt tego obszaru programu Horyzont Europa, ze szczególnym uwzględnieniem Programu Pracy 2026–2027. Pokazała, że projekty składane w tym klastrze muszą nie tylko prezentować wysoki poziom naukowy, ale również jasno odpowiadać na cele polityk UE, zwłaszcza w obszarach związanych ze zrównoważonym rozwojem, klimatem, bioróżnorodnością i systemami żywnościowymi.
Dla wnioskodawców oznacza to konieczność myślenia nie tylko kategoriami dobrego pomysłu badawczego, ale też konkretnej odpowiedzi na zdefiniowane wyzwania. Mniejsza liczba tematów, większe budżety i uproszczone schematy finansowania mają sprzyjać bardziej ambitnym projektom. Jednocześnie coraz większe znaczenie mają podejścia wielosektorowe oraz włączanie nauk społecznych i humanistycznych, co pokazuje, że oczekiwane są rozwiązania całościowe i dobrze osadzone w szerszym kontekście.
Spojrzenie w przyszłość: FP10 i zmieniający się krajobraz finansowania europejskiego
Perspektywę bardziej długoterminową przedstawił Peter Jongebloed z Wageningen University & Research, który mówił o możliwym kształcie kolejnego Programu Ramowego, FP10.
W jego wystąpieniu wybrzmiała teza, że finansowanie badań i innowacji w UE będzie w coraz większym stopniu powiązane z konkurencyjnością, polityką przemysłową oraz kwestiami strategicznej autonomii. Choć można spodziewać się wzrostu budżetu na badania i innowacje, pojawiają się także pytania o przyszłe miejsce takich obszarów jak żywność, biogospodarka czy rolnictwo oraz o równowagę między badaniami oddolnymi a bardziej ukierunkowanymi priorytetami politycznymi.
WIDERA i transformacja instytucjonalna: więcej niż finansowanie projektów
Ważnym elementem programu była również prezentacja Adeline Kroll z Komisji Europejskiej (DG RTD), poświęcona programowi WIDERA. Zwróciła ona uwagę, że WIDERA nie ogranicza się do wspierania pojedynczych projektów, lecz ma służyć szerszej transformacji systemów badań i innowacji, zwłaszcza w krajach widening.
Chodzi tu m.in. o wzmacnianie potencjału instytucjonalnego, rozwój kompetencji w zakresie zarządzania badaniami, wspieranie mobilności talentów i zwiększanie udziału w programie Horyzont Europa. To podejście pokazuje, że dla skutecznego uczestnictwa równie ważne jak dobry wniosek są warunki instytucjonalne i otoczenie, w którym taki wniosek powstaje.
W praktyce: doświadczenia skutecznych wnioskodawców
Cennym uzupełnieniem części strategicznej był panel poświęcony praktycznym aspektom przygotowywania skutecznych wniosków grantowych. Doświadczeni przedstawiciele ekosystemu CROSSPATHS dzielili się obserwacjami dotyczącymi budowania konsorcjów, struktury wniosku, dopasowania projektu do oczekiwań konkursowych oraz błędów, których warto unikać.
Szczególnie mocno wybrzmiało znaczenie wczesnego angażowania partnerów, jasnego podziału ról oraz dobrze opisanej ścieżki wpływu projektu. Dla wielu uczestników była to okazja, by lepiej zrozumieć proces aplikacyjny, który często wydaje się nieprzejrzysty.
Sesje pitchingowe: prezentacja pomysłów i nawiązywanie kontaktów
Jednym z najbardziej dynamicznych elementów wydarzenia były sesje pitchingowe, zorganizowane w trzech równoległych ścieżkach tematycznych: biogospodarka i gospodarki obiegu zamkniętego, systemy żywnościowe oraz bioróżnorodność. Łącznie ponad 30 osób zaprezentowało swoje pomysły projektowe, doświadczenia i oczekiwania wobec potencjalnych partnerów. Krótkie wystąpienia pozwoliły szybko zidentyfikować wspólne obszary zainteresowań, możliwe synergie i komplementarne kompetencje.
Pitching nie był jednak jedynie formą prezentacji. Stał się także początkiem bardziej konkretnych rozmów o współpracy. Uczestnicy mogli zaznaczyć swoją obecność przy określonych tematach, pokazać, jaką rolę mogliby odegrać w konsorcjum, i nawiązać dalszy kontakt z osobami pracującymi nad podobnymi zagadnieniami. Dzięki temu łatwiej było przejść od ogólnej inspiracji do realnych planów projektowych.
Od pomysłu do efektu: rozwój wniosku i matchmaking w praktyce
Popołudniowa część programu rozwijała te wątki w praktyce. Uczestnicy wzięli udział w czterech równoległych dyskusjach stolikowych oraz w spotkaniach 1:1. Jeszcze przed wydarzeniem umówiono blisko 35 spotkań bilateralnych, co pozwoliło nadać rozmowom konkretny kierunek. Dyskusje dotyczyły nie tylko zgodności tematycznej, ale też składu konsorcjów, możliwych ról partnerów, przywództwa projektowego i wkładu w oczekiwane rezultaty. Format wydarzenia sprzyjał temu, by przejść od luźnych rozmów do bardziej uporządkowanego myślenia o wspólnych wnioskach.
Całość pokazała, że dobrze zaprojektowany matchmaking może realnie przyspieszyć drogę od pomysłu do projektu. Łącząc wiedzę o programie, praktyczne doświadczenie i przestrzeń do rozmowy, wydarzenie stworzyło solidne podstawy pod przyszłe konsorcja w klastrze 6 programu Horyzont Europa.
Podsumowanie
Wydarzenie matchmakingowe CROSSPATHS pokazało, że połączenie wiedzy o politykach UE, praktycznych wskazówek i dobrze zorganizowanego networkingu może skutecznie wspierać budowanie partnerstw projektowych w programie Horyzont Europa. Wydarzenie nie tylko umożliwiło nawiązanie nowych kontaktów, ale też stworzyło przestrzeń do rozwijania pomysłów, które mogą przełożyć się na przyszłe wspólne projekty w ramach klastra 6.
Szczegółowe podsumowanie przygotowane przez projekt CROSSPATHS jest dostępne TUTAJ.
