Jak znaleźć odpowiednich partnerów do międzynarodowego projektu badawczego? Od czego zacząć budowanie konsorcjum i jak zainteresować zagraniczne instytucje własnymi kompetencjami? Odpowiedzi na te pytania często pojawiają się nie podczas przeglądania dokumentacji konkursowej, lecz w bezpośrednich rozmowach z potencjalnymi partnerami. Właśnie temu służą wydarzenia brokerskie i matchmakingowe, które towarzyszą konkursom programu Horyzont Europa.
O tym, jak wiele mogą przynieść takie spotkania, przekonali się przedstawiciele trzech instytutów Polskiej Akademii Nauk, którzy w ostatnich miesiącach uczestniczyli w międzynarodowych wydarzeniach w Paryżu i Brukseli. Choć reprezentowali różne dziedziny nauki i przyjechali z odmiennymi oczekiwaniami, ich doświadczenia pokazują, że warto wyjść poza własne środowisko badawcze, zaprezentować swoje kompetencje i poznać osoby, z którymi w przyszłości można tworzyć wspólne projekty.
Dobry projekt potrzebuje odpowiednich partnerów
Nawet najlepszy projekt badawczy nie wystarczy, jeśli nie uda się zbudować zespołu, który będzie w stanie go zrealizować. W projektach programu Horyzont Europa znalezienie partnerów o uzupełniających się kompetencjach bywa równie wymagające jak samo przygotowanie wniosku.
Wydarzenia brokerskie dają możliwość skrócenia tego procesu. W jednym miejscu spotykają się naukowcy, przedstawiciele przedsiębiorstw, instytucji publicznych i innych organizacji zainteresowanych udziałem w międzynarodowych projektach. Część z nich szuka partnerów do konkretnych konsorcjów, inni przyjeżdżają z pomysłem, który dopiero chcą rozwijać.
Największą wartością są bezpośrednie rozmowy. Kilkanaście minut spotkania może wystarczyć, by przekonać się, czy zainteresowania badawcze się pokrywają, jakich kompetencji brakuje w przygotowywanym konsorcjum i czy istnieją podstawy do dalszej współpracy. Nie wszystkie kontakty przyniosą natychmiastowe rezultaty, ale nawet krótka rozmowa może otworzyć drogę do udziału w przyszłym projekcie.
Co ważne, nie zawsze trzeba szukać partnerów wyłącznie w obrębie własnej dyscypliny. Czasem to właśnie rozmowa z przedstawicielem zupełnie innego środowiska pozwala dostrzec zastosowania prowadzonych badań, których wcześniej nie braliśmy pod uwagę.
Nie trzeba mieć gotowego projektu, żeby zacząć rozmawiać
Jedną z częstszych wątpliwości przed udziałem w matchmakingu jest pytanie, czy nasz pomysł jest już wystarczająco rozwinięty i czy mamy coś konkretnego do zaoferowania potencjalnym partnerom.
Tymczasem takie spotkania są wartościowe również na znacznie wcześniejszym etapie. Pozwalają sprawdzić, czy proponowane rozwiązanie odpowiada na rzeczywiste potrzeby przyszłych użytkowników, jakie kompetencje byłyby potrzebne do jego rozwinięcia i czy temat wzbudza zainteresowanie innych organizacji.
Dobrym przykładem są doświadczenia Ewy Zduńczyk z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN oraz Denisa Cericia z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN. Oboje uczestniczyli w wydarzeniu „The New Era of European Borders and Defence Innovation”, które odbyło się 23–24 września 2026 r. w Brukseli.
Spotkanie było poświęcone możliwościom współpracy badawczej i projektowej w obszarze bezpieczeństwa granic oraz innowacji obronnych, w tym w ramach programu Horyzont Europa i Europejskiego Funduszu Obronnego. Program łączył wystąpienia ekspertów, prezentacje uczestniczących instytucji oraz indywidualne spotkania z potencjalnymi partnerami.
Dla Ewy Zduńczyk jednym z głównych celów udziału było zaprezentowanie Instytutu jako potencjalnego partnera projektów nie tylko biomedycznych, lecz także dotyczących bezpieczeństwa. Instytut posiada bowiem kompetencje i opracowane rozwiązania w zakresie wykrywania oraz identyfikacji zagrożeń biologicznych, które mogą znaleźć zastosowanie między innymi w ochronie granic Unii Europejskiej.
Spotkanie umożliwiło przedstawienie pomysłu potencjalnym partnerom i skonfrontowanie go z potrzebami organizacji reprezentujących różne sektory. Szczególnie wartościowa okazała się możliwość bezpośrednich rozmów z firmami, organizacjami badawczymi i przedstawicielami podmiotów wspierających rozwój współpracy.
Ewa Zduńczyk
Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN
„W wydarzeniach matchmakingowych uczestniczą z założenia osoby, które chcą nawiązać kontakty, tak więc szukanie partnerów jest łatwiejsze i naturalniejsze”.
To doświadczenie pokazuje również, że rozmowy brokerskie mogą pomóc odkryć nowe zastosowania badań prowadzonych od lat. Kompetencje rozwijane z myślą o jednej dziedzinie często okazują się przydatne w zupełnie innym obszarze.
Warto szukać partnerów także poza własną dziedziną
W programie Horyzont Europa duże znaczenie mają projekty interdyscyplinarne. Opracowanie nowej technologii to często tylko część zadania. Potrzebne są również analizy społeczne i ekonomiczne, znajomość regulacji, badania zachowań użytkowników czy ocena wpływu proponowanych rozwiązań.
Dlatego poszukując możliwości współpracy, nie warto ograniczać się wyłącznie do konkursów najbardziej oczywistych dla profilu własnej instytucji.
Na ten aspekt zwraca uwagę dr Vitaliy Krupin z Instytutu Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, który 1-2 czerwca 2026 r. uczestniczył w wydarzeniu „Net4Society Matchmaking Event for 2026 Cluster 2 calls” w Paryżu.
Spotkanie, zorganizowane przez międzynarodową sieć Krajowych Punktów Kontaktowych Net4Society, było skierowane do naukowców i przedstawicieli organizacji zainteresowanych konkursami Klastra 2 „Kultura, kreatywność i społeczeństwo integracyjne” programu Horyzont Europa. Wzięło w nim udział ponad 350 uczestników z ponad 40 krajów.
Dr Krupin wystąpił jako zaproszony prelegent podczas sesji poświęconej skutecznemu przygotowywaniu wniosków projektowych. Dzielił się doświadczeniami IRWiR PAN z udziału w międzynarodowych konsorcjach, zwracając szczególną uwagę na rolę nauk społecznych i humanistycznych (SSH) w projektach europejskich.
Jednym z głównych przesłań jego wystąpienia była zachęta do szerszego spojrzenia na możliwości udziału badaczy reprezentujących SSH w programie Horyzont Europa. Ich kompetencje są potrzebne nie tylko w Klastrze 2, ale również w projektach dotyczących między innymi klimatu, energii, rolnictwa, przemysłu i technologii.
Doświadczenia IRWiR PAN dobrze pokazują również, jak stopniowo można budować swoją pozycję w międzynarodowych konsorcjach. Instytut rozpoczął udział w projektach ramowych w 2017 r. od stosunkowo niewielkiej roli w jednym z konsorcjów. Z czasem zdobywał doświadczenie i zaufanie partnerów, co pozwoliło mu podejmować coraz większą odpowiedzialność za realizowane zadania i pakiety prac.
dr Vitaliy Krupin
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
„Niewielka rola w projekcie nie oznacza niewielkiej szansy. To inwestycja w kontakty, wiarygodność i doświadczenie, które otwierają drogę do kolejnych przedsięwzięć”.
Od kontaktu do konkretnego pomysłu na projekt
Wydarzenia brokerskie mogą przynosić bardzo konkretne rezultaty, choć nie zawsze są one widoczne od razu.
Podczas spotkania w Paryżu dr Vitaliy Krupin odbył zarówno wcześniej zaplanowane rozmowy bilateralne, jak i dodatkowe spotkania z przedstawicielami zagranicznych instytucji. Wśród nawiązanych kontaktów znalazły się organizacje z Belgii, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Turcji, Grecji i Cypru.
Dwie rozmowy doprowadziły do nakreślenia wstępnych koncepcji wspólnych projektów. Pierwsza, z przedstawicielką Edinburgh Napier University, dotyczyła zatrudnienia osób młodych, w tym na obszarach wiejskich. Druga, z przedstawicielem tureckiej administracji regionalnej, koncentrowała się na systemowych rozwiązaniach w zakresie opieki nad osobami starszymi. W obu przypadkach kompetencje IRWiR PAN dotyczące rozwoju obszarów wiejskich mogłyby stanowić istotny element przyszłego projektu.
Co więcej, już w ciągu dwóch tygodni po wydarzeniu do przedstawiciela Instytutu zgłosiło się ponad pięciu uczestników zainteresowanych dalszą współpracą.
Nie oznacza to jeszcze powstania nowych konsorcjów czy otrzymania finansowania. Pokazuje jednak, że dobrze wykorzystane spotkanie może szybko przełożyć się na kolejne rozmowy, wymianę pomysłów i pracę nad wspólnymi koncepcjami projektowymi.
Jak przygotować się do matchmakingu, żeby dobrze wykorzystać czas?
Samo pojawienie się na wydarzeniu nie gwarantuje nawiązania wartościowych kontaktów. Wiele zależy od przygotowania.
Przede wszystkim warto wcześniej przejrzeć listę zgłoszonych organizacji, zapoznać się z ich profilami i wybrać te, z którymi istnieje największa szansa znalezienia wspólnych zainteresowań. Dobrze też umówić spotkania 1-to-1 z wyprzedzeniem, zamiast pozostawiać wszystko przypadkowym rozmowom podczas przerw.
Równie ważna jest umiejętność krótkiego przedstawienia własnej instytucji. Potencjalni partnerzy powinni szybko dowiedzieć się nie tylko, czym zajmuje się dany zespół, ale przede wszystkim, co może wnieść do wspólnego projektu.
Pomocne mogą być materiały informacyjne, zwięzła prezentacja kompetencji, przykłady dotychczasowych osiągnięć i jasno określone zainteresowania projektowe.
dr Denis Cerić
Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN
Swoimi doświadczeniami z udziału w brukselskim wydarzeniu „The New Era of European Borders and Defence Innovation” podzielił się również Denis Cerić z Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN.
Dla niego udział w spotkaniu nie był od początku oczywistym wyborem. Tematyka bezpieczeństwa granic mogła wydawać się odległa od tradycyjnych obszarów badań geograficznych. Tymczasem właśnie geografia pozwala analizować przestrzenne, społeczne i gospodarcze uwarunkowania funkcjonowania granic oraz wpływ nowych rozwiązań na obszary przygraniczne.
Podczas wystąpienia „From Border Lines to Border Systems” przedstawił kompetencje Instytutu w zakresie badań nad granicami lądowymi i morskimi, współpracy transgranicznej, mobilności oraz analiz przestrzennych i terytorialnych.
Odbył również trzy zaplanowane spotkania bilateralne z przedstawicielami Empedus, Luna Robotics i Oost NL. Dodatkowe kontakty nawiązał podczas rozmów nieformalnych. Przygotowana wcześniej ulotka prezentująca kompetencje Instytutu ułatwiała przedstawienie potencjalnym partnerom możliwego wkładu w przyszłe konsorcja.
Warto przy tym pamiętać, że rozmowa nie kończy się wraz z wydarzeniem. Równie istotny jest późniejszy kontakt z poznanymi osobami, przesłanie materiałów, doprecyzowanie wspólnych zainteresowań czy umówienie kolejnego spotkania online.
Jak podkreśla Ewa Zduńczyk, pełną wartość udziału będzie można ocenić dopiero w dłuższej perspektywie. Obecnie najważniejsze jest kontynuowanie rozmów z potencjalnymi partnerami.
Korzyści, których nie widać od razu
Nie każde wydarzenie brokerskie kończy się zaproszeniem do konsorcjum. Nie każda dobrze zapowiadająca się rozmowa prowadzi do wspólnego wniosku. Nie oznacza to jednak, że udział w spotkaniu był nieudany.
Korzyścią może być lepsze rozpoznanie europejskiego środowiska badawczego, poznanie kierunków rozwoju danej dziedziny, uzyskanie informacji o planowanych konkursach lub skonfrontowanie własnego pomysłu z doświadczeniami innych organizacji.
Ważna jest także możliwość budowania rozpoznawalności instytucji. Naukowcy, którzy aktywnie uczestniczą w międzynarodowych spotkaniach, stopniowo stają się bardziej widoczni dla zagranicznych partnerów i koordynatorów projektów.
W swoim wystąpieniu w Paryżu dr Vitaliy Krupin zwracał szczególną uwagę na znaczenie zaufania. Z doświadczeń IRWiR PAN wynika, że kolejne zaproszenia do konsorcjów często są efektem wcześniejszej, dobrze zrealizowanej współpracy. Partner, który terminowo wykonuje zadania, wnosi do projektu konkretne kompetencje i aktywnie uczestniczy w jego przygotowaniu, zwiększa swoje szanse na udział w następnych przedsięwzięciach.
Warto więc traktować networking nie jako jednorazową próbę znalezienia projektu, ale jako element dłuższego procesu budowania relacji naukowych i zawodowych.
PolSCA wspiera naukowców w nawiązywaniu europejskiej współpracy
Wspieranie udziału polskiego środowiska naukowego w międzynarodowych wydarzeniach brokerskich jest jednym z obszarów działalności Biura PolSCA PAN w Brukseli.
W przypadku wydarzenia poświęconego bezpieczeństwu granic i innowacjom obronnym przedstawiciele instytutów PAN mogli skorzystać ze wsparcia organizacyjnego Biura Współpracy z Zagranicą PAN oraz PolSCA. Przed wyjazdem odbyły się również konsultacje dotyczące prezentacji instytucji i przygotowania do spotkań networkingowych.
Udział dr. Vitaliya Krupina w wydarzeniu Net4Society w Paryżu został zorganizowany przy wsparciu PolSCA, z pomocą Stacji Naukowej PAN w Paryżu i we współpracy z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
Istotnym ułatwieniem są także dostępne mechanizmy dofinansowania wyjazdów na wydarzenia brokerskie. Przykładem jest instrument Travel Grants projektu NCP_WIDERA.NET, umożliwiający ubieganie się o wsparcie kosztów podróży i zakwaterowania na kwalifikujące się spotkania.
Dzięki takim działaniom naukowcy mogą nie tylko poznawać europejskie możliwości finansowania badań, ale przede wszystkim nawiązywać relacje potrzebne do aktywnego uczestnictwa w międzynarodowych projektach.
Pierwszy krok może być prostszy, niż się wydaje
Do udziału w europejskim matchmakingu nie trzeba przystępować z kompletnym wnioskiem projektowym ani rozbudowaną siecią zagranicznych kontaktów. Wystarczy dobrze znać własne kompetencje, wiedzieć, w jakich obszarach chcemy rozwijać współpracę, i być gotowym do rozmów.
Doświadczenia przedstawicieli instytutów PAN pokazują, że takie wydarzenia mogą przynieść zarówno nowe pomysły projektowe i konkretne kontakty, jak i szersze spojrzenie na możliwości zastosowania prowadzonych badań.
A czasem najważniejszym rezultatem okazuje się po prostu poznanie osoby, która kilka miesięcy później zaprosi nas do wspólnego przygotowania projektu.
Warto więc śledzić nadchodzące wydarzenia brokerskie i matchmakingowe, także te wykraczające poza najbardziej oczywiste obszary działalności własnego instytutu. Kolejny partner do europejskiego konsorcjum może być bliżej, niż się wydaje.
