EIC Pathfinder Masterclass zgromadził 50 przedstawicieli świata nauki i innowacji, by wspólnie zgłębiać tajniki skutecznego aplikowania do prestiżowego programu EIC Pathfinder. Wydarzenie stało się inspirującą platformą wymiany wiedzy, doświadczeń i strategii, które mogą przybliżyć polskie instytuty badawcze do europejskiego liderowania w przełomowych innowacjach.
20 marca 2025 roku w Instytucie Fizyki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie odbyły się warsztaty EIC Pathfinder Masterclass, zorganizowane przez Biuro PolSCA PAN w Brukseli we współpracy z przedstawicielami Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC), Krajowym Punktem Kontaktowym oraz ekspertami z polskich jednostek badawczych. Współorganizatorami wydarzenia były: Instytut Fizyki PAN oraz Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Wydarzenie miało na celu zwiększenie skuteczności aplikacyjnej polskich instytutów badawczych, w szczególności instytutów PAN, w konkursach programu EIC Pathfinder. Zgromadziło ono 50-ciu naukowców, ekspertów, grantobiorców oraz przedstawicieli administracji i instytucji wspierających innowacje.
Strategia i wizja innowacji
Spotkanie zostało podzielone na trzy główne części. Pierwsza dotyczyła przeglądu krajobrazu innowacyjnego w Polsce i jego powiązań z ekosystemem EIC. Wprowadzenia dokonał dr Tomasz Poprawka z Biura PolSCA PAN w Brukseli, a głos zabrali również prof. Krzysztof Pawłowski – dyrektor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN oraz prof. Leszek Sirko – dyrektor Instytutu Fizyki PAN.
Szczególnym punktem tej sesji były wystąpienie ekspertów dot. strategii rozwoju innowacji
i internacjonalizacji badań, podczas której głos zabrali:
- prof. Jerzy Langer – Ambasador EIC oraz członek Academia Europaea, który przedstawił transformację programu FET w EIC oraz jego rolę jako bramy do przyszłości europejskich badań przełomowych. W swoim wystąpieniu wskazał na potrzebę rozwoju innowacji o charakterze przełomowym oraz budowania synergii między nauką a przemysłem w skali europejskiej.
- dr Marcelina Firkowska – ekspertka Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, która omówiła działania FNP wspierające innowacyjne projekty naukowe oraz inicjatywy ułatwiające komercjalizację wyników badań. Podkreśliła znaczenie współpracy nauki z biznesem i przedstawiła konkretne narzędzia wsparcia oferowane przez Fundację – m.in. programy Team-Net, Proof of Concept czy PRIME.
W drugiej części – informacyjnej – wystąpił dr Grzegorz Ambroziewicz, przedstawiciel EISMEA (European Innovation Council and SMEs Executive Agency), który przedstawił kluczowe informacje o naborach EIC Pathfinder Open i Challenges na rok 2025, w tym nowości programowe oraz szczegóły procesu ewaluacji.
Kolejna sesja miała charakter wystąpień eksperckich, w którym udział wzięli:
- prof. Barbara Piętka (Uniwersytet Warszawski);
- prof. Michał Matuszewski (Centrum Fizyki Teoretycznej PAN / Instytut Fizyki PAN);
- prof. Daniel Gryko (Instytut Chemii Organicznej PAN);
- prof. Małgorzata Zimniewska (Ekspertka EIC);
- prof. Marian Marciniak (Ekspert EIC; Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy)
W trzeciej, warsztatowej części wydarzenia uczestnicy mogli zaprezentować swoje pomysły badawcze oraz uzyskać spersonalizowane komentarze i rekomendacje od przedstawicieli Krajowego Punktu Kontaktowego – Piotr Olszowski i Milena Żuchowska (NCBR/KPK). Cennych wskazówek udzielali również Eksperci EIC oraz zaproszeni naukowcy, którzy z powodzeniem aplikowali o granty EIC Pathfinder, wspomnieni już: prof. Barbara Piętka, prof. Michał Matuszewski oraz prof. Daniel Gryko.
Z punktu widzenia uczestników, najcenniejszymi elementami wydarzenia były:
- możliwość uzyskania praktycznych informacji nt. oceny wniosków EIC, w tym szczegółowych kryteriów: Excellence, Impact, Implementation;
- prezentacje doświadczonych aplikantów i recenzentów, którzy dzielili się kulisami przygotowania skutecznych wniosków – od budowy konsorcjum po zarządzanie projektem;
- omówienie wyzwań tematycznych Pathfinder Challenges 2025, takich jak: biotechnologia dla klimatu, generatywna AI w onkologii, autonomiczne systemy konstrukcyjne czy urządzenia waste-to-value;
- zrozumienie, jak ważne są aspekty interdyscyplinarności, otwartej nauki, równowagi płci i potencjalnego wpływu społeczno-gospodarczego projektu.
Wielu ekspertów podkreślało znaczenie dobrze przemyślanej narracji projektu, nie tylko naukowej, ale i aplikacyjnej, co często decyduje o sukcesie w jego ocenie.
EIC Pathfinder Masterclass spełnił swoją rolę jako katalizator ambicji i źródło wiedzy dla polskiego środowiska naukowego. Uczestnicy wychodzili z wydarzenia nie tylko z nową wiedzą, ale również z motywacją do działania i przekonaniem, że instytuty PAN mają potencjał, aby stać się liderami przełomowych innowacji w Europie. Kluczem do sukcesu pozostaje jednak wczesne planowanie, budowanie silnych konsorcjów oraz strategiczne podejście do pisania wniosków. Warsztaty pokazały, że z odpowiednim wsparciem eksperckim i determinacją, polscy naukowcy mogą skutecznie konkurować w najbardziej wymagających konkursach europejskich. Widać to na przykładzie prezentowanych podczas wydarzenia, a realizowanych przy udziale jednostek PAN, projektach, takich jak:
- Q-ONE – Quantum Optical Networks based on Exciton-polaritons
- PolART – NEUROMORPHIC POLARITON ACCELERATOR
- QUOND – QUONDENSATE
- APACE – Towards a bio-mimetic sunlight pumped laser based on photosynthetic antenna complexes.
Ponadto w dniach 2-3 kwietnia 2025 w Brukseli odbywa się EIC Summit, najważniejsze wydarzenie w Europie, na którym technologia i innowacje spotykają się z polityką. Zbiega się to w czasie z ogłoszonymi właśnie wynika naboru wniosków w ramach EIC Pathfinder Challenges 2024. Jest nam niezmiernie miło poinformować, że naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego otrzymali dofinansowanie swojego projektu Bio4Pack – Biodegradable Bio-based Bioactive Packaging Technology for Supporting Food Safety. Serdeczne gratulacje! Więcej o wynikach: » 31 przełomowych projektów wybranych w ramach naboru EIC Pathfinder Challenges 2024. Uniwersytet Łódzki wśród beneficjentów!
Materiały do pobrania
Podsumowanie wydarzenia – wersja PL| wersja EN
Breakthrough innovations – a global challenegs for tomorrow. EU responds – EIC – prof. J. Langer
Reaching for change. Perspective from the Foundation for Polish Science – dr M. Firkowska
EIC Pathfinder Overview and application process. Novelties and calls in 2025 – dr G. Ambroziewicz
EIC PATHFINDER CHALLENGES – prof. dr hab. M. Zimniewska
EIC Pathfinder Challenges: Evaluator’s perspective – prof. M. Marciniak
EIC Applicant’s perspective – prof. M. Matuszewski
Sun-pumpedlaser. EIC Pathfinder – challenges 2023 – prof. D. Gryko
Raporty
THE FUTURE OF FET: A possible nucleus for the European Innovation Council, 2015
FET: The Engine of pan-European Research and Innovation Effort, 2018
Przydatne linki
EIC Pathfinder Masterclass – warsztaty dla Instytutów Polskiej Akademii Nauk
