SAVE-THE-DATE – From Soil to Systems: Living Labs and Artificial Intelligence for a Sustainable Future of Agriculture

Gleba zwykle pozostaje w tle rozmów o przyszłości rolnictwa. Mówimy o produkcji żywności, odporności systemów, nowych technologiach, konkurencyjności i bezpieczeństwie. Tymczasem wszystkie te tematy zaczynają się właśnie od gleby: jej kondycji, różnorodności biologicznej, zdolności zatrzymywania wody i wspierania zdrowego wzrostu roślin.

13 października 2026 r. w Brukseli Biuro Promocji Nauki PolSCA PAN, Komitet Nauk Agronomicznych PAN oraz Uniwersytet we Florencji organizują spotkanie poświęcone zdrowiu gleb i roślin oraz temu, jak przekłada się ono na przyszłość europejskiego rolnictwa.

Od teorii do praktyki: rola Misji Gleba i „Living Labs”

Punktem odniesienia będzie Misja UE „A Soil Deal for Europe”, jedna z pięciu misji programu Horyzont Europa. To inicjatywa, która przenosi rozmowę o glebie z poziomu eksperckich analiz bliżej praktyki: do gospodarstw, regionów, laboratoriów terenowych i wspólnych projektów z udziałem rolników, naukowców, przedsiębiorców, administracji oraz organizacji społecznych.

Jednym z głównych tematów wydarzenia będą Living Labs. To bardzo konkretny model pracy: testowanie rozwiązań tam, gdzie mają one później funkcjonować. W polu, w gospodarstwie, w lokalnym ekosystemie współpracy. To właśnie tam najlepiej widać, które pomysły mają szansę przełożyć się na realną zmianę, a które dobrze wyglądają tylko w dokumentach projektowych.

Nowe technologie i dane w zrównoważonym rolnictwie

Drugim ważnym wątkiem będzie sztuczna inteligencja i wykorzystanie danych w rolnictwie. Cyfrowe narzędzia mogą pomagać w monitorowaniu gleby, upraw i całych agroekosystemów, a także wspierać rolnictwo precyzyjne. Wraz z nowymi możliwościami pojawiają się też pytania: kto korzysta z danych, kto ma do nich dostęp, jak uniknąć rozwiązań oderwanych od potrzeb użytkowników i jak sprawić, by technologia rzeczywiście wspierała zrównoważone rolnictwo.

Wydarzenie będzie przestrzenią rozmowy między nauką, praktyką, administracją, biznesem i organizacjami społecznymi. Organizatorzy chcą także odnieść się do działań prowadzonych w ramach europejskich partnerstw.

Konferencja będzie kontynuacją rozmów rozpoczętych podczas wydarzenia „Advancing Food Systems in Europe”, zorganizowanego przez Biuro PolSCA PAN w marcu 2025 r.

Program konferencji

09:30-10:00 | Rejestracja i kawa powitalna 

10:00-10:15 | Otwarcie konferencji   

10:15-10:30 | Wystąpienie otwierające   

10:30–12:00 | Sesja I 

Od Misji Glebowej do trwałych ekosystemów innowacji: przyszłość Living Labs w europejskim rolnictwie 

Pierwsza sesja plenarna skupi się na ewolucji unijnej Misji Glebowej: od inicjatywy badawczo-innowacyjnej do narzędzia wspierającego długofalową transformację systemową w rolnictwie. Dyskusja pokaże, w jaki sposób Living Labs stały się ważnym instrumentem współtworzenia, testowania i skalowania zrównoważonych rozwiązań rolniczych, a także budowania współpracy między rolnikami, naukowcami, przedsiębiorstwami i administracją publiczną. W perspektywie wykraczającej poza Horyzont Europa sesja podejmie temat osadzania Living Labs w ekosystemach innowacji rolniczych oraz ich możliwej roli w kształtowaniu priorytetów i mechanizmów wdrażania w ramach 10. Programu Ramowego. Szczególna uwaga zostanie poświęcona modelom zarządzania, trwałości finansowania oraz sposobom utrzymania wpływu po zakończeniu projektów finansowanych w ramach Misji.

Sesja obejmie wystąpienie otwierające, strategiczne wprowadzenie do ekosystemu agroekologicznych Living Labs, dyskusję panelową oraz prezentację wybranych przykładów.

13:00–14:30 | Sesja II 

Inteligentne agroekosystemy: wykorzystanie narzędzi AI i dywersyfikacji upraw na rzecz zdrowia gleby  

Sesja poświęcona będzie synergii między innowacjami cyfrowymi a praktykami agroekologicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem łącznego potencjału narzędzi AI oraz strategii dywersyfikacji upraw, takich jak uprawa współrzędna i włączanie roślin bobowatych, w ocenie i poprawie zdrowia gleby. Dyskusja obejmie najważniejsze kierunki polityki, skutki środowiskowe oraz praktyczne wyzwania związane z rolnictwem cyfrowym. Analizując zarówno szanse, jak i ryzyka inteligentnego monitorowania agroekosystemów, sesja połączy perspektywę polityczną, innowacje naukowe i praktyczne wdrażanie rozwiązań. Uczestnicy poznają założenia Europejskiej strategii na rzecz sztucznej inteligencji w nauce, a następnie wezmą udział w rozszerzonej, interaktywnej dyskusji panelowej z udziałem praktyków rolnictwa.

Sesja będzie składać się z wystąpienia otwierającego, dyskusji panelowej oraz prezentacji wybranych przykładów.

14.30 -15.00 | Sesja zamykająca 

15:00-16:30 | Networking

Wydarzenie towarzyszące: Partnering for Nature, Agriculture and Resilience

Dzień przed konferencją, 12 października 2026 r., w siedzibie NCBR w Brukseli odbędzie się międzynarodowe wydarzenie brokerskie „Partnering for Nature, Agriculture and Resilience”.

Spotkanie jest skierowane do naukowców, menedżerów projektów i organizacji zainteresowanych tworzeniem konsorcjów do wybranych konkursów na 2027 r. w ramach klastra 6 programu Horyzont Europa. W programie znajdą się prezentacje pomysłów projektowych, warsztat poświęcony budowaniu konsorcjów oraz networking.

Zachęcamy do udziału w obu wydarzeniach. Na każde z nich obowiązuje osobna rejestracja.

Więcej informacji i rejestracja na wydarzenie brokerskie

Szczegółowe informacje o programie i rejestracji zostaną opublikowane wkrótce.